- اطلاق به وضع است يا از مقدمات حكمت استفاده مىشود ؟ در « علم » و در جملات گفته شده كه اطلاق از مقدمات حكمت استفاده مىشود . ولى در اسم جنس و امثال آن اختلاف است . برخى گفته‌اند : اطلاق آنها به وضع است ؛ يعنى اطلاق در معناى لفظ اخذ شده و جزء موضوع له است ؛ و برخى گفته‌اند : اطلاق در آنها نيز از مقدمات حكمت استفاده مىشود . اگر اطلاق در اسماء اجناس و امثال آن وضعى باشد ، در اين صورت استعمال لفظ مطلق در مقيد مجاز خواهد بود و اگر اطلاق از مقدمات حكمت استفاده شود ، استعمال لفظ مطلق در مقيد نيز حقيقت است . - اعتبار ماهيت : چون بسيارى از مطالب بحث مطلق و مقيد و آراء و نظرات ، ناشى از نحوه تصور و تقسيم ماهيت است ، لذا اصوليين در اين بحث به چگونگى تصور و تقسيم ماهيت پرداخته‌اند ، هرچند اين بحث فلسفى است . بيان مطلب : هرگاه ماهيت به آنچه خارج از ذات آن است مقايسه شود ، سه صورت و اعتبار براى آن متصور است . 1 - ماهيت مشروط به اين امر خارج از ذاتش اعتبار شود ، مانند اينكه مولا آزاد كردن بنده به قيد مؤمن بودن را واجب كند . اين ماهيت را به شرط شىء گويند . 2 - ماهيت مشروط به عدم اين امر خارجى اعتبار شود ، مانند اينكه مسافرى بايد نمازش را شكسته بخواند كه سفر او معصيت نباشد . در اينجا قصر نماز مسافر ، مشروط به عدم معصيت است و اين ماهيت را « به شرط لا » گويند .